Haber Detayı
06 Haziran 2014 - Cuma 12:00
 
[VİDEO VE FOTO]Rus arşivlerinde Bayburt ve çevresi
KÜLTÜR-SANAT Haberi


 FOTOĞRAFLAR İÇİN TIKLAYINIZ               TIKLA-İZLE

Türk tarihine bir Türk tarihçisi kadar emeği geçen Rus Türkolog Prof.Dr.Dmitry Vasilyev, 19. Yüzyıldan Günümüze Bayburt Uluslararası Sempozyumu’nda Bayburt ve Civarlarının Tarihçesinin Rus Arşivlerinde Bulunan Eski Fotoğraflarda Yansıtılması ile ilgili bir sunum yaptı.

Araştırma Görevlisi Aytunç Ülkerʹin ʹ Milli Mücadele Yıllarında Bütün Yönleriyle Bayburt Hadisesiʹ sunumundan sonra Vasilyev sunumunda Bayburt ve çevresine dair 36 fotoğraf paylaştı. Vasilyev’in 28 Mayıs 2014’te Bayburt Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekmelûddin Baberti Amfisinde saat 11 sularında yaptığı sunumunda arşivlerden bulunan 700 fotoğraftan 36 tanesini paylaştı. 36 fotoğrafın Bayburt ve çevresinde nereye ait olduğu kısa bir süre sonra yayınlanacak. FOTOĞRAFLAR İÇİN TIKLAYINIZ

Sunumu alttaki satırlardan takip edebilirsiniz.
Rus arşivlerinde Bayburt ve çevresinin fotoğrafları

Bayburt Üniversitesi’nin düzenlediği Tarihi ve Kültürü ile 19. Yüzyıldan Günümüze Bayburt Uluslararası Sempozyumunda Prof.Dr. D.D.Vasilyev, ‘Bayburt Ve Civarlarının  Tarihçesinin Rus Arşivlerinde Bulunan Eski Fotoğraflarda Yansıtılması’ ile ilgili bir sunum yaptı.

Prof.Dr. D.D.Vasilyev’in sunumu şöyle: (Sunum Türkçe gramerine göre edit edilmiştir. Siyah sözcükler editöre aittir)

ÖZET

Bayburt şehrinin civarındaki tarihi eserler, “Konstantinopol Rus Arkeolojik Enstitü”nde (RAİK) çalışan Rus araştırmacıları tarafından incelenmiştir. 19.yüzyılın sonunda-20.yüzyıl başında bu araştırmacılar Doğu Anadolu’da ve Türkiye’nin diğer bölgelerinde bulunan tarihi yerlerin ilk resimleri ve fotoğraflarının incelemesi yapılmıştır. Profesyonel fotoğrafçı S. Bulbenko,  Rus şarkiyatçı akademisyenlerinin tavsiyeleri üzerine sözkonusu fotoğrafları çekmiştir.

Anılan fotoğraflar, Sant-Peteresburg’taki birkaç arşivde bulunur maalesef,  tek bir dosya şeklinde toplanmamış olduğundan, bu fotoğrafların tespit edilmesinde ciddi zorluluklara karşılaşılmaktadır.

Bayburt dahil Doğu Anadolu’da çekilen en büyük fotoğraf derlemesi, Çar ailesine ait bir koleksiyonda korunmaktadır. Fotoğraflar bilimsel ekiplerin başkanlarınca bu koleksiyona devredilmişti. Özellikle, tabiyatı ve tarihi eserleri gösteren fotoğrafları kapsayan Stelletski Fonu büyük ilgi çekmektedir.

İgnati Stelletski adlı akademisyen speleolog başkanlığındaki Rus araştırma ekibi, 1917 yılında Trabzon’dan Türkiye’nin Güney-Doğusuna yola çıkmıştı. Erzincan ve Bayburt’un civarları araştırılmıştı. Ekibe katılan S. Bulbenko arkeolojik tesislerin ve mağaraların fotoğraflarını çekmişti. Bugünkü Tezcan’a (eski adıyla Mema-Hatun) yakın Pekeriç kalesinin harabeleri ve etrafındaki mağaralar araştırılmıştı.

Kafkas’ta ve Türkiye’de çekilmiş olan fotoğraflar Çar ailesine devredildikten sonra Sant-Petersburg’taki Marmara Sarayı’nın koleksiyonuna dahil ettirilmişti ve bugün Rusya Bilimler Akademisinde korunmaktadır. Bayburt bölgesinde çekilen bazıları bildiri sırasında sergilenecektir.

TAM BİLDİRİ

Bayburt şehrinin Civarındaki tarihi eserler, “Konstantinopol Rus Arkeolojik Enstitü”nde (RAİK) çalışan Rus araştırmacıları tarafından incelenmiştir. 19.yüzyılın sonunda-20.yüzyılın başında bu araştırmacılar Doğu Anadolu’da ve Türkiye’nin diğer bölgelerinde bulunan tarihi yerlerin ilk resimleri ve fotoğraflarını yapmışlardı. Bilimsel seyahat “Konstantinopol Rus Arkeolojik Enstitü”nün tahsis ettiği parayla gerçekleştirilmiştir. 1894 yılında ihdas edilen sözkonusu Enstitü, yurt dışında bulunan tek Rus bilimsel kuruluştu. Enstitünün daimi Müdürü, İslav ve Bizans tarihi uzmanı, Akademi Üyesi Födor İvanoviç Uspenski (1845-1928) idi. Birinci Dünya Savaşı başladıktan sonra Enstitü kapanmıştı, ancak Uspenski bu kapanışın geçici olduğunu düşünmüştü. Bu nedenle Rus bilim adamları, çalışmalarının devam edilmesine karar vererek, Türkiye’deki tarihi yerlerin araştırılmasını işgal edilen topraklarda sürdürmüştü.

Rus Dışişleri Bakanlığı Rus ordusunca işgal edilen bölgelerde tarihi eserlerin korunması için aktif faaliyet göstermişti. Bu faaliyette belli ideolojik görüşler yansıtılmıştı. İngiliz ve Fransız gazetelerinin medeni ülkelerin Alman barbarlığına karşı güdülen savaş dedikleri bu savaşta askeri başarılar yanısıra Rusya’nın medeni timsalinin yaratılması büyük önem taşımıştı.

Rusya Bilimler Akademisi  Başkanı  Grandük Konstantin  Çar’a bir başvuruda bulunarak, tarihi öneme sahip mimari eserlerin  bilimsel şeklinde belirlenmesi, tanımlanması ve  savaş sırasında tahribattan korunması  amacıyla bir grup araştırmacının  Kafkas  cephesine gönderilmesini önermişti. Sözkonusu Gruba “Trabzon Arkeolojik Grubu” adı verilmişti. Her şeyden önce eserlerin betimlenmesi ve konservasyonu öngörülmüş, kazılar ise mümkün olduğu takdirde yapılacaktı. Tarihi ve olağandışı doğal yerlerin fotoğrafları mutlaka çekilmesi gerekmişti. İmparator 2. Nikolay amatör fotoğrafçı olarak buna özel dikkat vermişti.

Bu bölge Çarın ve yakınlarının dikkatini niçin çekmişti? Rus araştırmacılarının Türkiye’de önünde duran vazifeleri anlatan bir raporun taslağı arşivde bulunmaktadır. Bu rapordan Uspenski’nin ünlü bilim adamı ve aynı zamanda belli görüş sistemine sahip bir siyasetçi olduğu görülmektedir. Uspenski söz konusu bölgenin sınırlarının Anadolu’nun Karadeniz sahilinde şüphesiz en etkili devlet olan eski Trabzon Çarlığının sınırlarına rastladığını kaydederek, bölgenin siyasi önemini vurgulamıştı. Taslağın bazı cümleleri, Uspenski’nin Rusya, İngiltere ve Fransa’nın savaş sonrası dönemde Türkiye’nin bölünmesine ilişkin planları çerçevesinde merkezi Trabzon’da bulunacak bağımsız bir devlet kurmak istediklerini bilmiş ya da tahmin etmiş olduğunu göstermektedir.

Anılan fotoğraflar, Sant-Peteresburg’taki birkaç arşivde bulunur ve maalesef,  tek bir dosya şeklinde toplanmamış olduğundan, bu fotoğrafların tespit edilmesinde ciddi zorluluklarla karşılaşmaktadır.

Bayburt dahil Doğu Anadolu’da çekilen en büyük fotoğraf derlemesi, Çar ailesine ait bir koleksiyonda korunmaktadır. Fotoğraflar bilimsel ekiplerin başkanlarınca bu koleksiyona devredilmişti. Özellikle, tabiyatı ve tarihi eserleri gösteren foroğrafları kapsayan Stelletski Fonu büyük ilgi çekmektedir.

İgnati Stelletski adlı akademisyen speleolog başkanlığındaki Rus araştırma ekibi, 1917 yılında Trabzon’dan Türkiye’nin Güney-Doğusuna yola çıkmıştı. Erzincan ve Bayburt’un civarları araştırılmıştı. Ekibe katılan S. Bulbenko arkeolojik tesislerin ve mağaraların fotoğraflarını çekmişti. Bugünkü Tezcan’a (eski adıyla Mema-Hatun) yakın Pekeriç kalesinin harabeleri ve etrafındaki mağaralar araştırılmıştı.

N.L.Okunev’in 1917 yazında Hasankale, Açsa Manastırı, Dörtkilise, Barhal, Memahatun ile Erzincan arasındaki Fırat vadisi, Memahatun, Piçarıç köyü,  Erzincan, Erzincan’ın 17 km uzaklığında bulunan bir köy, Peterik, Bayburt, Varzahan, İspir, Kalekasrık köyü, İşhan, Eyöşk-Vank,  Hahul, Oltı, Bana, Mishet, Arkenis yoluyla yaptığı Kafkas cephesi seyahati sırasında çekilen fotoğraflar. Negatifler fotoğrafçı Bulbenko tarafından yapılmıştır. (NA, FA, O.186-O.192).

Bilim ekibi Başkomutan Grandük Nikolay Nikolayeviç’ten seyahat için uzun süre izin beklemiştir. 1916-1917 yılları boyunca, guruba katılan ekip üyeleri mimari ve arkeolojik eserlerin tarif ve tasnifi işiyle meşgul olmuştur. Çar 2. Nikolay’a Kafkas cephesini ziyareti sırasında bu çalışmaların sonuçları takdim edilmiştir. Özellikle, 2. Nikolay’ın insiyatifi ile Ağrı Dağı’na bir de tırmanış gerçekleştirilmiştir.

Kafkas’ta ve Türkiye’de çekilmiş olan fotoğraflar Çar ailesine devredildikten sonra Sant-Petersburg’taki Marmara Sarayı’nın koleksiyonuna dahil ettirilmişti ve bugün Rusya Bilimler Akademisinde korunmaktadır.

Rusya Bilimler Akademisi Maddi Kültür Tarihi Enstitüsünde Rusya İmparatorluğu dönemine ait tarihi belge niteliği taşıyan çok sayıda fotoğraf bulunmaktadır. Bu koleksiyon, her ikisi de Büyük Prensler olan General-Amiral Konstantin Nikolaeviç ve oğlu Rusya İmparatorluk Bilimler Akademisi Başkanı Konstantin Konstantinoviç’e ait fotoğraflardan oluşmaktadır. Koleksiyonun toplanmasına Büyük Prenslerin eşleri, yani Konstantin Nikolaeviç’in eşi Aleksandra İosifovna ve Konstantin Konstantinoviç’in eşi Elizaveta Mavrikievna, ayrıca onların oğulları da yardımcı olmuştur.

Fotoğraflar 1917 ile 1932 yıllarında Rusya Bilimler Akademisi Maddi Kültür Tarihi Enstitüsüne parçalar halinde getirildi. Söz konusu Enstitü, 1917 yılının Ekim ayından önce Büyük Prensler ailesinin malı olan ve Petersburg’da bulunan Mermer Saray’da bulunuyordu.

Bu arşivdeki fotoğraflar kültür, tarih, arkeoloji ve etnoloji uzmanları, sanat tarihçisi, mimar ve restorasyoncular için Müslüman kültürünün en büyük merkezlerinden olan Orta Asya ve Anadolu’nun tarihi ve kültürüne ilgi duyan herkes için yararlı olabilir.

Her biri tarihi birer belge niteliğinde olan bu fotoğraflar Anadolu’da bazı şehirlerin ve bu şehirlerde yaşayan insanların fotoğraflarını ihtiva etmektedir.

Kaynak: Editör: BEŞİR KELLECİ
 
Etiketler: arsiv
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
BİZİM GAZETE
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
26
27
2
2
8
12
2
Medipol Başakşehir
26
23
2
2
8
12
3
Beşiktaş
22
19
2
4
6
12
4
Kayserispor
22
19
2
4
6
12
5
Fenerbahçe
20
25
2
5
5
12
6
Sivasspor
19
18
5
1
6
12
7
Bursaspor
18
22
4
3
5
12
8
Göztepe
18
22
4
3
5
12
9
Akhisarspor
18
18
4
3
5
12
10
Alanyaspor
17
25
5
2
5
12
11
Trabzonspor
16
23
4
4
4
12
12
Kasımpaşa
15
20
5
3
4
12
13
Yeni Malatyaspor
14
16
6
2
4
12
14
Antalyaspor
13
14
5
4
3
12
15
Atiker Konyaspor
11
12
7
2
3
12
16
Osmanlıspor FK
8
17
8
2
2
12
17
Gençlerbirliği
8
14
8
2
2
12
18
Kardemir Karabükspor
8
12
8
2
2
12
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Haber Yazılımı